Powstaje polskie Camino z Krakowa do Rzymu. Szlakami w Polsce można wędrować już dziś

Z Krakowa do Rzymu, przez Słowację i Austrię, śladami Jana Pawła II, ale także przez góry, historyczne miasta i mniej znane zakątki Europy. Polska i Włochy podpisały porozumienie w sprawie nowego międzynarodowego szlaku turystycznego. Projekt już nazywany jest polskim Camino. Choć na gotową trasę trzeba jeszcze poczekać, w Polsce istnieją szlaki papieskie, którymi można wyruszyć na wędrówkę już teraz.

Hiszpańskie Camino de Santiago od lat przyciąga nie tylko pielgrzymów. Przyjeżdżają na nie ludzie, którzy chcą na kilka dni lub tygodni zwolnić, oderwać się od codzienności i poznawać świat pieszo. Wędrują przez małe miasteczka, nocują w schroniskach, jedzą w lokalnych gospodach. Podróż staje się równie ważna jak jej cel.

Podobną ideę ma rozwijać nowy Szlak Świętego Jana Pawła II. Jego początek zaplanowano w Krakowie, a koniec w Rzymie. Po drodze znajdą się miejsca związane z życiem Karola Wojtyły, ale projekt ma być czymś więcej niż religijną pielgrzymką. To również propozycja dla miłośników pieszych wędrówek, historii, przyrody i podróżowania bez pośpiechu.

Nowy szlak z Krakowa do Rzymu

Porozumienie dotyczące utworzenia Szlaku Świętego Jana Pawła II podpisano 15 października 2026 roku podczas międzynarodowych targów turystycznych TTG Travel Experience w Rimini. Dokument sygnowali polski wiceminister sportu i turystyki Ireneusz Raś oraz włoski minister turystyki Gianmarco Mazzi. Stało się to w przeddzień 48. rocznicy wyboru Karola Wojtyły na papieża.

Nowa trasa ma połączyć cztery kraje: Polskę, Słowację, Austrię i Włochy. Jej osią będą miejsca związane z Janem Pawłem II, ale w założeniach uwzględniono również zabytki, krajobrazy i atrakcje turystyczne mijanych regionów. Podpisane memorandum określa zasady współpracy przy tworzeniu, oznakowaniu i promocji szlaku. Nad jego koncepcją mają pracować cztery uczelnie: Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Papieski Uniwersytet Świętego Tomasza z Akwinu w Rzymie oraz Uniwersytet Katolicki Najświętszego Serca w Mediolanie.

W przedsięwzięcie mają zostać włączone również samorządy, regionalne organizacje turystyczne oraz przedstawiciele branży turystycznej. Chodzi bowiem nie tylko o wytyczenie drogi na mapie, lecz także stworzenie infrastruktury, która pozwoli wygodnie pokonywać kolejne odcinki.

Polskie Camino dla każdego

Porównanie nowej trasy do Camino de Santiago nie jest przypadkowe. Hiszpański szlak, który prowadzi do grobu św. Jakuba w Santiago de Compostela, stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych przykładów turystyki pielgrzymkowej na świecie. Wędrują nim zarówno osoby wierzące, jak i podróżnicy szukający aktywnego wypoczynku czy odmiany od codziennego życia.

Polsko-włoska inicjatywa ma czerpać z tej filozofii, choć nie będzie kolejną odnogą Camino de Santiago. Jej osią stanie się dziedzictwo Jana Pawła II, a ważnym elementem poznawanie kultury i tradycji mijanych regionów.

Projekt wpisuje się również w rosnące zainteresowanie slow travel, czyli podróżowaniem bez pośpiechu. Zamiast przemieszczania się między kolejnymi atrakcjami liczy się czas spędzony w drodze. Możliwość zatrzymania się w niewielkiej miejscowości, rozmowy z mieszkańcami czy odkrycia miejsca, którego próżno szukać w najpopularniejszych przewodnikach.

Nie bez znaczenia pozostaje także wymiar ekonomiczny. Długodystansowe szlaki przyciągają turystów do mniejszych miejscowości, w których korzystają oni z rodzinnych pensjonatów, gospodarstw agroturystycznych, restauracji i lokalnych sklepów. Jeśli nowa trasa zyska popularność, może przynieść podobne korzyści regionom położonym poza głównymi ośrodkami turystycznymi.

Kraków śladami Jana Pawła II

Początek nowego szlaku zaplanowano w Krakowie. To właśnie tutaj Karol Wojtyła spędził większość dorosłego życia przed wyborem na papieża. Przyjechał do miasta w 1938 roku, aby studiować polonistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim. Podczas okupacji pracował fizycznie, później rozpoczął studia w seminarium duchownym, został księdzem, biskupem, a następnie kardynałem.

W Krakowie zachowały się dziesiątki miejsc związanych z tym okresem. Najbardziej rozpoznawalnym jest Pałac Arcybiskupi przy ulicy Franciszkańskiej 3, ze słynnym oknem papieskim, w którym Jan Paweł II pojawiał się podczas pielgrzymek do Polski. Spacer można kontynuować pobliską ulicą Kanoniczą, gdzie Karol Wojtyła mieszkał jako ksiądz i biskup. Działa tam dziś Muzeum Archidiecezjalne Kardynała Karola Wojtyły. Na Wawelu warto zajrzeć do krypty św. Leonarda, w której w 1946 roku odprawił swoje pierwsze msze po święceniach kapłańskich.

Ale papieski Kraków to nie tylko okolice Wawelu i Starego Miasta. Na Dębnikach stoi kamienica przy ulicy Tynieckiej 10, w której młody Wojtyła mieszkał z ojcem. Ważnym miejscem są także Łagiewniki z Sanktuarium Bożego Miłosierdzia oraz Centrum Jana Pawła II na Białych Morzach.

Wadowice i Szlak Karola Wojtyły

Choć oficjalnym początkiem nowego międzynarodowego szlaku ma być Kraków, opowieść o Janie Pawle II trudno oddzielić od Wadowic. To tutaj urodził się 18 maja 1920 roku, chodził do szkoły, występował w szkolnym teatrze i spędził dzieciństwo.

W mieście już od ponad dwóch dekad istnieje oznakowany Szlak Karola Wojtyły o długości około 4,5 kilometra. Prowadzi przez 14 miejsc związanych z młodością przyszłego papieża i można przejść go samodzielnie, korzystając z tablic informacyjnych oraz bezpłatnego przewodnika dostępnego w lokalnej informacji turystycznej. Najważniejszym punktem jest Muzeum Dom Rodzinny Jana Pawła II przy ulicy Kościelnej 7, mieszczące się w kamienicy, w której mieszkała rodzina Wojtyłów. Tuż obok znajduje się bazylika Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny, gdzie Karol został ochrzczony. Trasa prowadzi również obok dawnych szkół, budynków związanych z działalnością teatralną młodego Wojtyły oraz miejsc, w których toczyło się codzienne życie przedwojennych Wadowic. Warto zatrzymać się na rynku, wokół którego skupia się większość najważniejszych zabytków. W jednej z cukierni można spróbować słynnych kremówek, rozsławionych przez papieża podczas wizyty w rodzinnym mieście w 1999 roku.

Wadowicki szlak jest propozycją na kilkugodzinny spacer, także dla osób, które nie mają doświadczenia w długich wędrówkach. Można go połączyć z wizytą w pobliskiej Kalwarii Zebrzydowskiej.

Kalwaria Zebrzydowska i Lanckorona

Około 15 kilometrów od Wadowic leży Kalwaria Zebrzydowska, jedno z najważniejszych polskich sanktuariów i miejsce szczególnie bliskie Janowi Pawłowi II. Karol Wojtyła przyjeżdżał tu już jako dziecko, a później wielokrotnie powracał. Tutejszy zespół architektoniczno-krajobrazowy znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Obejmuje klasztor Bernardynów, bazylikę oraz rozrzucone po okolicznych wzgórzach kaplice połączone historycznymi dróżkami. To miejsce, w którym historia i religia łączą się z krajobrazem. Ścieżki biegną przez lasy, polany i zbocza wzgórz, a całość tworzy niezwykły park pielgrzymkowy, którego początki sięgają XVII wieku.

Kalwaryjskie dróżki można przemierzać także turystycznie, poznając architekturę i przyrodę tego miejsca. W zależności od wybranego wariantu spacer może zająć kilka godzin lub większą część dnia.

Warto przy okazji odwiedzić pobliską Lanckoronę, niewielką miejscowość z drewnianymi domami, pochyłym rynkiem i charakterystyczną atmosferą dawnego galicyjskiego miasteczka. Działają tu niewielkie galerie, pracownie artystyczne, kawiarnie i pensjonaty, a okoliczne wzgórza zachęcają do spacerów.

Małopolski Szlak Papieski

Osoby, które zamiast miejskich spacerów wolą dłuższe wędrówki, nie muszą czekać na otwarcie trasy do Rzymu. W Małopolsce od 2003 roku istnieje oznakowany Małopolski Szlak Papieski im. Jana Pawła II, przygotowany przez Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK. Jego główna trasa liczy 231 kilometrów i prowadzi z Kalwarii Zebrzydowskiej do Starego Sącza. Dodatkowo wytyczono dziesięć wariantów bocznych o łącznej długości blisko 400 kilometrów. Szlak wykorzystuje istniejącą sieć szlaków turystycznych i prowadzi przez miejsca, które Karol Wojtyła odwiedzał podczas swoich górskich wypraw. Obejmuje między innymi Beskid Mały, Beskid Żywiecki, Gorce i Beskid Sądecki.

Nie trzeba pokonywać całego dystansu podczas jednej podróży. Trasę można podzielić na krótsze etapy i wracać na nią podczas kolejnych weekendów. To rozwiązanie dla osób, które chcą połączyć aktywny wypoczynek z poznawaniem Małopolski. Na szlaku znajdują się zarówno popularne miejscowości turystyczne, jak i niewielkie wsie, górskie schroniska oraz miejsca rzadziej odwiedzane przez turystów. Szczególnie jesienią, kiedy lasy Beskidów zmieniają kolory, wędrówka może być atrakcyjną alternatywą dla zatłoczonych tras w Tatrach.

Beskidy i Tatry Jana Pawła II

Karol Wojtyła był zapalonym turystą. Jeszcze przed wyborem na papieża regularnie chodził po górach, jeździł na nartach i uczestniczył w wyprawach kajakowych. Beskidy, Gorce i Tatry były dla niego miejscami odpoczynku, ale też spotkań i rozmów.

Jedną z ciekawszych propozycji jest wędrówka na Groń Jana Pawła II w Beskidzie Małym. Wzniesienie o wysokości około 890 metrów leży niedaleko Leskowca i znanego schroniska górskiego. Na szczycie znajduje się kaplica związana z pamięcią o papieżu. Trasę można zaplanować jako jednodniową wycieczkę, również podczas pobytu w Wadowicach.

Inne miejsca prowadzą w stronę Podhala i Tatr. Na Wiktorówkach, niedaleko Rusinowej Polany, stoi drewniane sanktuarium Matki Bożej Jaworzyńskiej, odwiedzane przez Karola Wojtyłę podczas górskich wypraw. Z kolei Dolina Chochołowska przypomina o jego spotkaniu z Lechem Wałęsą w 1983 roku.

Warianty Małopolskiego Szlaku Papieskiego obejmują także górskie trasy prowadzące między innymi przez Podhale i Tatry. Wybierając je, trzeba jednak pamiętać, że część odcinków wymaga dobrej kondycji oraz odpowiednich warunków pogodowych.

Dla miłośników gór właśnie ta część papieskiego dziedzictwa może być najciekawsza. Zamiast klasycznej wycieczki od sanktuarium do sanktuarium można zaplanować prawdziwą wyprawę przez górskie krajobrazy południowej Polski.

Kiedy otwarcie nowego Camino?

Na razie nie podano daty otwarcia Szlaku Świętego Jana Pawła II. Nie przedstawiono również jego dokładnej mapy, całkowitej długości ani podziału na etapy. Wiadomo jedynie, że trasa ma prowadzić z Krakowa do Rzymu przez Słowację i Austrię oraz łączyć istniejące szlaki i atrakcje turystyczne. Ostateczny przebieg będzie dopiero opracowywany. Oznacza to, że Wadowice, Kalwaria Zebrzydowska czy górskie szlaki papieskie są dziś gotowymi propozycjami wycieczek, ale nie należy traktować ich jako zatwierdzonych odcinków nowego międzynarodowego projektu.

Warto też pamiętać, że w Europie istnieje już kilka długodystansowych dróg pielgrzymkowych prowadzących w kierunku Rzymu. Jedną z nich jest Romea Strata, która przebiega również przez południową Polskę. W okolicach Wadowic można nią wędrować między innymi przez Kalwarię Zebrzydowską i Beskid Mały. Nowy Szlak Świętego Jana Pawła II będzie więc rozwinięciem istniejącej tradycji europejskich wędrówek, a nie pierwszą możliwością pieszej podróży z Polski w stronę Włoch.

Najważniejsze pytanie dotyczy tego, czy uda się stworzyć trasę równie czytelną i dostępną jak Camino de Santiago.Samo oznakowanie dróg nie wystarczy. Potrzebne będą informacje o noclegach, transporcie, stopniu trudności poszczególnych etapów i miejscach, w których można odpocząć.

Na efekt tych prac trzeba poczekać. Tymczasem polskie szlaki papieskie można odkrywać już dziś, podczas kilkugodzinnego spaceru, weekendowego wyjazdu albo kilkudniowej górskiej wędrówki. I być może właśnie od takiej podróży warto zacząć poznawanie przyszłego Camino z Krakowa do Rzymu.

Fot. Shutterstock