Nicea na liście UNESCO. Jej sława zaczęła się od zimowych wakacji

Dziś Nicea kojarzy się przede wszystkim z wakacjami nad Morzem Śródziemnym, plażami i słynną Promenadą Anglików. Mało kto jednak wie, że swoją popularność zawdzięcza zimowym pobytom europejskiej arystokracji. To właśnie ta niezwykła historia sprawiła, że miasto trafiło na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Nicea od ponad dwóch stuleci przyciąga podróżników łagodnym klimatem, pięknymi krajobrazami i wyjątkową atmosferą. Trudno znaleźć drugie takie miejsce, gdzie pałace, eleganckie hotele, ogrody, place i nadmorskie promenady tworzą równie spójną przestrzeń. Wszystko zostało zaplanowane tak, by zapewnić przyjezdnym komfort wypoczynku i możliwość korzystania z uroków południa Europy.

27 lipca 2021 roku Nicea została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO jako „zimowy kurort Riwiery”. Wyróżnienie podkreśla wyjątkową wartość jej dziedzictwa architektonicznego, krajobrazowego i urbanistycznego, ukształtowanego pod wpływem różnych kultur. Jest również świadectwem czasów, kiedy europejskie elity przyjeżdżały nad Morze Śródziemne nie latem, lecz właśnie zimą.

Nicea, zimowy kurort europejskiej arystokracji

Zanim w pierwszej połowie XX wieku Nicea stała się popularnym kurortem nadmorskim, była jednym z najbardziej cenionych miejsc zimowego wypoczynku europejskich arystokratów, koronowanych głów i zamożnych przemysłowców.

Już od połowy XVIII wieku przyjeżdżały tu przede wszystkim bogate rodziny brytyjskie, szukające schronienia przed chłodną i wilgotną zimą północnej Europy. Łagodny klimat, bliskość morza i osłonięte górami położenie sprawiały, że Nicea była idealnym miejscem na wielotygodniowy, a nawet kilkumiesięczny pobyt.

Z czasem zaczęli przybywać również goście z innych krajów, w tym z Rosji, Niemiec i Włoch. Rozwój europejskiej sieci kolejowej w drugiej połowie XIX wieku jeszcze bardziej zwiększył popularność miasta. Aby sprostać oczekiwaniom wymagających przyjezdnych, budowano luksusowe hotele, okazałe pałace, prywatne wille, kasyna oraz miejsca spotkań towarzyskich i kultu religijnego. Powstawały nowe dzielnice, reprezentacyjne ulice i przestrzenie publiczne. Była to epoka wielkiego rozwoju Nicei, która pozostawiła niezwykły ślad w jej architekturze. Wiele budynków z tego okresu przetrwało do dziś, przypominając o czasach, gdy miasto pełniło funkcję jednej z zimowych stolic Europy.

Promenada Anglików

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych śladów tej historii jest słynna Promenade des Anglais, czyli Promenada Anglików, ciągnąca się wzdłuż Zatoki Aniołów. Jej początki sięgają 1824 roku, kiedy brytyjscy przybysze utworzyli wzdłuż wybrzeża skromną ścieżkę spacerową. Z biegiem lat została ona rozbudowana i przekształcona w reprezentacyjną promenadę, przy której zaczęły powstawać eleganckie hotele, pałace i rezydencje.

Dziś Promenada Anglików jest wizytówką Nicei. Spacerując wzdłuż morza, można podziwiać nie tylko turkusową wodę i palmy, lecz także efektowne przykłady architektury z przełomu XIX i XX wieku. Jednym z najbardziej charakterystycznych budynków jest legendarny Hôtel Le Negresco, otwarty w 1913 roku. Hotel ze słynną kopułą do dziś pozostaje symbolem luksusowej Nicei i przypomina o czasach, kiedy na Lazurowym Wybrzeżu wypoczywały europejskie elity.

Pałace, ogrody i egzotyczna roślinność

Wraz z rozwojem zimowego kurortu powstawały również liczne parki i ogrody, które miały zapewniać przyjezdnym odpoczynek wśród zieleni. Inspirowane tradycją ogrodów francuskich i angielskich, wzbogacano je o roślinność sprowadzaną z różnych części świata. Palmy, egzotyczne drzewa i kwitnące krzewy doskonale odnajdywały się w łagodnym śródziemnomorskim klimacie.

Ogrody projektowano tak, by stanowiły naturalne przedłużenie eleganckich willi i hoteli. Miały zachwycać, sprzyjać spacerom i pozwalać zimowym gościom cieszyć się przyrodą w czasie, gdy w ich rodzinnych krajach panował chłód.

Ta bujna, niemal tropikalna roślinność do dziś jest jednym z najbardziej charakterystycznych elementów krajobrazu Nicei. W połączeniu z jasnymi fasadami zabytkowych budynków, szerokimi alejami i widokami na morze tworzy atmosferę, która od lat przyciąga turystów.

Nicea na liście UNESCO. Co objęto ochroną?

Wpis na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO obejmuje 522 hektary Nicei, reprezentujące jej rozwój jako kosmopolitycznego kurortu zimowego. W granicach tego obszaru znajduje się między innymi słynna Promenada Anglików wraz z reprezentacyjną zabudową nadmorską. Ważną częścią historycznego krajobrazu jest również Wzgórze Zamkowe, czyli Colline du Château, z parkiem i punktami widokowymi na Zatokę Aniołów oraz port.

Szczególną atmosferę Nicei można poczuć także na starówce, w okolicach Cours Saleya, gdzie odbywa się słynny targ kwiatowy. Kolorowe stragany, zabytkowe kamienice i kawiarniane ogródki tworzą jeden z najbardziej charakterystycznych obrazów miasta.

Ważnym elementem dziedzictwa są także pobliskie dzielnice mieszkalne z bogato zdobionymi fasadami, willami i dawnymi rezydencjami. Na szczególną uwagę zasługują również świątynie różnych wyznań. Powstawały z myślą o międzynarodowej społeczności zimowych gości, a dziś przypominają o wielokulturowym charakterze Nicei. W architekturze miasta można odnaleźć wpływy francuskie, włoskie, brytyjskie i rosyjskie. UNESCO doceniło więc nie pojedynczy zabytek, lecz cały zespół urbanistyczny, pokazujący, jak zimowa turystyka wpłynęła na rozwój miasta, jego architekturę, ogrody i przestrzenie publiczne.

Jak dojechać do Nicei i zwiedzać miasto?

Do Nicei najwygodniej dotrzeć samolotem. Międzynarodowy port lotniczy Nice Côte d’Azur należy do największych we Francji i znajduje się w granicach miasta. Do centrum można dojechać nowoczesnym tramwajem linii 2, a podróż trwa mniej niż 30 minut. Tramwaj zapewnia także bezpłatne połączenie między terminalami lotniska oraz przystankiem Grand Arénas. Po samej Nicei łatwo poruszać się komunikacją publiczną, a większość najważniejszych atrakcji historycznego centrum można zwiedzać pieszo.

Jeśli planujemy dalsze wycieczki po Lazurowym Wybrzeżu, warto rozważyć połączenie transportu publicznego z wynajętym samochodem. W mieście i jego okolicach działają parkingi Park & Ride, nazywane Parcazur, które pozwalają zostawić auto i kontynuować podróż tramwajem lub autobusem. Korzystanie z nich wymaga odpowiedniego biletu komunikacji miejskiej.

Rozbudowana sieć połączeń regionalnych umożliwia również zwiedzanie sąsiednich miejscowości. Autobusem linii 620 można dotrzeć z Nicei do Cannes, a linią 600 przez Monako aż do Menton.

French Riviera Pass. Więcej atrakcji za mniej

Podczas zwiedzania Nicei i okolic warto zainteresować się kartą French Riviera Pass, która umożliwia korzystanie z ponad 60 atrakcji i aktywności na Lazurowym Wybrzeżu bez ponoszenia dodatkowych opłat za objęte nią świadczenia. W ofercie znajdują się między innymi muzea, zabytkowe wille, ogrody, wycieczki i inne propozycje turystyczne. Karta dostępna jest w wariantach 24-, 48- i 72-godzinnym, kosztujących odpowiednio 30, 45 i 65 euro.

Co ciekawe, French Riviera Pass obejmuje również wybrane atrakcje kulinarne. Można spróbować tradycyjnego nicejskiego placka socca, skorzystać z degustacji lokalnych win w Domaine de la Source, a nawet zamówić koktajl z drobną przekąską w barze na dachu jednego z hoteli. To ciekawa propozycja dla osób, które chcą intensywnie zwiedzać region i poznać nie tylko jego zabytki, ale również lokalne tradycje i smaki.

Fot. K. Kowalski