Te miejsca zwykle są zamknięte dla turystów. We wrześniu będzie można wejść za darmo

Zwiedzanie pałacu po zmroku, wejście do dawnych schronów, a może wizyta we wnętrzach zwykle zamkniętych dla turystów? We wrześniu będzie można zobaczyć je za darmo. Europejskie Dni Dziedzictwa to dobry pretekst na weekendowy wyjazd. Sprawdziliśmy, dokąd warto się wybrać i gdzie trzeba wcześniej zarezerwować miejsce.

Do dawnych klasztornych piwnic w Toruniu nie można wejść prosto z ulicy, a pracownie konserwatorów w Malborku pozostają poza zwykłą trasą zwiedzania. We wrześniu pojawi się okazja, by zajrzeć do środka. Europejskie Dni Dziedzictwa przyniosą też nocną wizytę w pałacu Zamoyskich, otwarcie schronów i bezpłatne wejście do grodu na Górze Birów.

Wrześniowy wyjazd można zacząć planować od jednego adresu. Budynku, który podczas poprzedniej wizyty oglądaliśmy tylko z zewnątrz, albo zabytku, na który dotąd brakowało czasu. Europejskie Dni Dziedzictwa sprzyjają takim powrotom. Część gospodarzy otwiera pomieszczenia niedostępne podczas zwykłego zwiedzania, inni zapraszają na specjalne oprowadzania lub rezygnują z opłat za wstęp.

W Polsce główne terminy tegorocznej edycji to 18–20 oraz 26–27 września 2026 roku. Hasło „Przyszłość przeszłości. Dziedzictwo w zagrożeniu” kieruje uwagę na miejsca i tradycje, które potrzebują ochrony. W programie znalazły się zarówno znane zabytki, jak i mniej oczywiste adresy. Przy niektórych trzeba wcześniej zarezerwować miejsce, bo w Toruniu grupy będą liczyły zaledwie po 12 osób.

Toruń otwiera dawny klasztor

W Toruniu warto tym razem skierować się na ulicę św. Jakuba. Pod numerem 20a stoi budynek dawnego XIV-wiecznego klasztoru, w którym obecnie mieszczą się Biblioteka Naukowa oraz Dział Archeologii Muzeum Okręgowego. Na co dzień nie jest to miejsce otwarte dla turystycznych wycieczek. Podczas EDD będzie można obejrzeć jego wnętrza z przewodnikiem.

Trasa poprowadzi przez historyczne piwnice i pracownie muzealne z zachowanymi elementami gotyckiej architektury. Oprowadzanie będzie też okazją do poznania kolejnych rozdziałów historii budynku. Był związany z cysterkami i benedyktynkami, a później służył między innymi jako sąd i więzienie wojskowe. W jednym obiekcie można więc prześledzić, jak przez stulecia zmieniało się wykorzystanie dawnych klasztornych murów.

Bezpłatne zwiedzanie zaplanowano na 26 września o godz. 10.00, 11.00, 12.30 i 13.30. Każde oprowadzanie potrwa godzinę. Ze względu na limit 12 uczestników w grupie obowiązują wcześniejsze zapisy, prowadzone przez Muzeum Okręgowe w Toruniu.

Zamość zaprasza do pałacu po zmroku

Wieczorne zwiedzanie pałacu Zamoyskich można połączyć z całym dniem spędzonym w Zamościu. Na koniec spaceru po mieście pozostanie wizyta przy ulicy Akademickiej 1, gdzie Stowarzyszenie Turystyka z Pasją wspólnie z Urzędem Miasta organizuje wejście do pałacowych wnętrz.

Podczas oprowadzania będzie można poznać historię rezydencji, ale także przyjrzeć się jej obecnej sytuacji. Pałac czeka na rewitalizację i pomysł na dalsze wykorzystanie. W tym przypadku tegoroczne hasło Europejskich Dni Dziedzictwa odnosi się więc do konkretnych pytań: jak odnowić zabytek i jaką funkcję powinien pełnić w przyszłości?

Nocne zwiedzanie odbędzie się 26 września w dwóch turach: o godz. 19.00 i 20.00. Każda potrwa godzinę, a udział jest bezpłatny. W opublikowanej zapowiedzi nie określono zasad rezerwacji, dlatego przed przyjazdem warto sprawdzić aktualne informacje u organizatora.

Nieborowice udostępnią schrony

Miłośnicy fortyfikacji mogą zaplanować wrześniową sobotę w Nieborowicach. Znajdujący się tutaj punkt oporu należał do odcinka „Sośnicowice” Umocnień Granicznych Śląsk. Z okazji EDD jego schrony zostaną udostępnione zwiedzającym.

Wydarzenie przygotowuje Stowarzyszenie Paramilitarne „Prochownia 1910”. Oprócz wejścia do obiektów zapowiedziano wystawę historycznych artefaktów i spotkanie z rekonstruktorami. W programie znalazły się także ognisko oraz strzelnica ASG. Będzie zatem czas zarówno na oglądanie fortyfikacji, jak i rozmowy z ludźmi zajmującymi się ich historią.

Punkt Oporu „Nieborowice” będzie można odwiedzić 19 września w godz. 13.00–19.00. Organizator potwierdza, że wszystkie atrakcje związane z wydarzeniem są darmowe. Przed wyjazdem warto sprawdzić dokładny punkt dojścia do schronów.

Na Górę Birów bez biletu

W Podzamczu Europejskie Dni Dziedzictwa będą okazją do bezpłatnej wizyty w Grodzie na Górze Birów. To propozycja dla tych, którzy podczas weekendu chcą spędzić więcej czasu na zewnątrz i połączyć spacer ze zwiedzaniem.

Na miejscu ogląda się rekonstrukcję wczesnośredniowiecznego grodu. Odtworzona zabudowa pozwala wyobrazić sobie wygląd dawnej osady obronnej. Warto uwzględnić ten adres w planie rodzinnego wyjazdu, zwłaszcza jeśli dzieci chętniej poznają historię w terenie niż w muzealnych salach.

Gród jest atrakcją dostępną również poza EDD. Wześniowa propozycja polega na zniesieniu opłaty za wejście. Bezpłatne zwiedzanie zaplanowano na 26 września w godz. 10.00–16.00. W programie podano adres ul. Partyzantów 9 w Podzamczu. Darmowy wstęp dotyczy grodu na Górze Birów, dlatego bilety do innych okolicznych atrakcji trzeba sprawdzić oddzielnie.

Grudziądz pokaże historię zapisaną w cegle

Nadwiślańskie spichlerze, mury miejskie i stare kamienice będą bohaterami spaceru przygotowanego przez Muzeum w Grudziądzu. Oprowadzanie „W obliczu czasu. Spacer po kruchym dziedzictwie Grudziądza” pozwoli przyjrzeć się temu, co zachowało się w mieście, ale też miejscom, których dawny wygląd można już odtworzyć tylko dzięki fotografiom i wspomnieniom.

Na trasie znajdą się zarówno istniejące zabytki, jak i ślady utraconej zabudowy. Przewodnicy opowiedzą o trudnościach związanych z ochroną historycznych budynków. To dobry sposób, żeby podczas miejskiego spaceru dowiedzieć się więcej niż tylko tego, kiedy powstała dana kamienica.

Bezpłatne oprowadzanie rozpocznie się 19 września o godz. 16.00. Zbiórkę wyznaczono przed Gmachem Głównym Muzeum przy ul. Wodnej 3/5. Dodatkowo w oba weekendy, 19–20 oraz 26–27 września, będzie można bezpłatnie obejrzeć wystawy stałe muzeum.

Malbork pokaże młodzieży muzealne pracownie

W Malborku przygotowano propozycję, którą warto podsunąć nauczycielom planującym wrześniową wycieczkę. Zajęcia „Każde miejsce może mieć swoją tożsamość” pozwolą uczestnikom zobaczyć odbudowany ciąg gospodarczy na przedzamczu oraz zajrzeć do pracowni konserwacji zabytków i digitalizacji zbiorów.

To część muzeum, której nie poznaje się podczas standardowego zwiedzania. Wizyta przybliży historię odbudowy i pokaże pomieszczenia służące dziś ochronie oraz dokumentowaniu zbiorów.

Zajęcia są przeznaczone dla grup dzieci i młodzieży w wieku 10–18 lat. Odbędą się 18 września w godz. 10.00–12.00, a udział jest bezpłatny. Grupa może liczyć maksymalnie 25 osób. Obowiązuje rezerwacja u Tomasza Chądzyńskiego pod numerem 725 611 145. Muzeum Zamkowe mieści się przy ul. Starościńskiej 1, a edukator odbiera uczestników przy kasach biletowych.

Fot. Shutterstock