Björk, World Press Photo i Picasso. Te wystawy warto zobaczyć w Polsce tej jesieni

Björk, Picasso, World Press Photo i wielkie powroty do polskiego designu. Jesienią 2026 w muzeach i galeriach nie zabraknie wystaw, dla których warto specjalnie zaplanować wyjście, a czasem nawet weekendowy wyjazd.

Nowy sezon wystawienniczy przynosi kilka naprawdę mocnych premier. W Warszawie, Krakowie, Łodzi, Bielsku-Białej i innych miastach pojawią się zarówno głośne nazwiska, jak i wystawy poświęcone fotografii, wzornictwu, muzyce czy kulturze XX wieku. Wybraliśmy te, które zapowiadają się najciekawiej i mają szansę przyciągnąć także osoby, które na co dzień do muzeów zaglądają raczej okazjonalnie.

Björk w Bielsku-Białej. Trzy instalacje, trzy miejsca w mieście

2 października w Bielsku-Białej otworzy się „Echolalia”, wystawa Björk, wcześniej prezentowana w Reykjavíku. Nie jest to jednak klasyczna ekspozycja poświęcona dorobkowi islandzkiej artystki. Składają się na nią trzy duże instalacje audiowizualne, w których łączą się muzyka, film, malarstwo i przestrzeń.

„Ancestress” i „Sorrowful Soil” nawiązują do albumu „Fossora”, natomiast „Nerve Bloom” powstało we współpracy z polską malarką Natalią Kleszczewską i związane jest z nowszą twórczością Björk.

Wystawa została rozłożona w kilku punktach miasta. Instalacje będzie można zobaczyć w Willi Sixta, domu handlowym Społem oraz kamienicy przy ul. Barlickiego 14/16. Zwiedzający będą więc przemieszczać się między kolejnymi miejscami i sami zdecydują, w jakiej kolejności je odwiedzą.

„Echolalia” potrwa od 2 do 25 października 2026 roku. Wstęp jest bezpłatny, ale ze względu na ograniczoną liczbę miejsc obowiązują wejściówki.

World Press Photo wraca do Krakowa

Jedna z najbardziej znanych wystaw fotografii prasowej na świecie ponownie pojawi się w Krakowie. World Press Photo 2026 będzie można oglądać od 2 do 25 października w Nowohuckim Centrum Kultury.

Na wystawę trafią nagrodzone fotografie i projekty wybrane spośród ponad 57 tys. prac nadesłanych przez 3747 fotografów i fotografek ze 141 krajów. Zdjęcia dotyczą wydarzeń politycznych i społecznych, konfliktów, zmian klimatu, życia codziennego oraz praw człowieka.

Część fotografii pokazuje trudne i drastyczne wydarzenia, dlatego organizator uprzedza o mocnym charakterze niektórych materiałów. World Press Photo od lat jest jednak czymś więcej niż przeglądem najlepszych zdjęć prasowych. To także dokument najważniejszych wydarzeń ostatnich miesięcy widzianych oczami fotografów pracujących w różnych częściach świata.

Wystawa jest częścią krakowskiej „Siły Fotografii 2026”. Można ją oglądać codziennie w godz. 11–19 w Białej Galerii CENTRUM przy al. Jana Pawła II 232. Bilety kosztują 30 zł, ulgowe 25 zł.

Picasso i polskie „pikasiaki”. Ceramika w Krakowie

W Kamienicy Szołayskich Muzeum Narodowego w Krakowie można zobaczyć sześć dużych fajansowych półmisków wykonanych przez Pabla Picassa. Artysta własnoręcznie je rytował i malował, a do Polski przywiózł je w 1948 roku, kiedy brał udział w Światowym Kongresie Intelektualistów w Obronie Pokoju we Wrocławiu.

Wystawa „Picasso i pikasiaki. Nowoczesna ceramika” nie ogranicza się jednak do prac hiszpańskiego artysty. Zestawiono je z polską ceramiką projektowaną po 1956 roku, naczyniami i dekoracjami o nieregularnych formach, intensywnych kolorach i abstrakcyjnych wzorach. To właśnie tego rodzaju przedmioty zaczęto z czasem nazywać „pikasami” albo „pikasiakami”.

Ekspozycja pokazuje również, jak inspiracje sztuką Picassa przenikały do polskiego wzornictwa i przedmiotów codziennego użytku. Obok unikatowych prac znalazły się więc rzeczy projektowane z myślą o seryjnej produkcji w polskich fabrykach.

Wystawę można oglądać od 11 września 2026 do 7 lutego 2027 roku w MNK Szołayscy w Krakowie.

„Obywatelka Cepelia”. Historia polskiego wzornictwa i rzemiosła

9 października Muzeum Narodowe w Krakowie otwiera wystawę „Obywatelka Cepelia”, poświęconą jednej z najbardziej rozpoznawalnych instytucji związanych z polskim rzemiosłem i wzornictwem XX wieku.

Na ekspozycji znajdą się kilimy, ceramika, tkaniny, wyroby drewniane i dekoracje, które przez lata trafiały do polskich domów. Pokazane zostaną zarówno prace projektowane przez znanych artystów, jak i przedmioty produkowane na większą skalę. Część z nich pochodzi z prywatnych kolekcji i muzealnych magazynów i wcześniej była rzadko prezentowana publicznie.

Wystawa przypomina historię Cepelii od jej powstania w 1949 roku aż po okres transformacji ustrojowej. Pokazuje też, jak instytucja wpływała na sposób, w jaki przez dziesięciolecia rozumiano w Polsce sztukę ludową i rzemiosło.

Dziś wiele przedmiotów sprzedawanych kiedyś w sklepach Cepelii ponownie cieszy się zainteresowaniem kolekcjonerów i miłośników polskiego designu. „Obywatelka Cepelia” będzie czynna w Gmachu Głównym MNK od 9 października 2026 do 21 lutego 2027 roku.

Sztuka, internet i AI. Suzanne Treister w Łodzi

9 października Muzeum Sztuki w Łodzi otwiera pierwszą w Polsce retrospektywę Suzanne Treister, brytyjskiej artystki zajmującej się sztuką cyfrową, internetową i nowymi mediami.

„Prorocze śnienie” obejmuje ponad cztery dekady jej twórczości. Treister już od lat 80. interesowała się wpływem technologii na życie społeczne i kulturę. W jej pracach pojawiają się internet, systemy nadzoru, nauka, polityka, teorie dotyczące przyszłości oraz relacje między człowiekiem i technologią.

Na łódzkiej wystawie znajdą się również nowsze realizacje odnoszące się do sztucznej inteligencji, fizyki kwantowej i kryzysu klimatycznego. To jedna z tych ekspozycji, które pokazują, że tematy kojarzone dziś z debatą o nowych technologiach pojawiały się w sztuce znacznie wcześniej.

Wystawę można oglądać w ms¹ przy ul. Gdańskiej 43 od 9 października 2026 do 14 marca 2027 roku.

„Praskie wnętrza”. Detale starych warszawskich kamienic

Stare posadzki, kafle, sztukaterie, klamki, drzwi i piece stały się tematem nowej wystawy w Muzeum Warszawskiej Pragi. „Praskie wnętrza” pokazują elementy wyposażenia kamienic, które powstawały od końca XIX wieku do wybuchu II wojny światowej.

Na ekspozycji można zobaczyć przykłady różnych stylów obecnych w warszawskich mieszkaniach: od klasycyzmu i neobaroku po secesję, art déco i modernizm. Wystawa opowiada również o dawnych warsztatach rzemieślniczych, producentach wyposażenia oraz współczesnej renowacji oryginalnych elementów zachowanych w kamienicach.

To także okazja, żeby przyjrzeć się detalom, które podczas zwykłego spaceru po Pradze łatwo przeoczyć – wzorom posadzek, zdobieniom klatek schodowych czy formom dawnych pieców kaflowych.

„Praskie wnętrza” można oglądać od 17 września 2026 do 21 marca 2027 roku w Muzeum Warszawskiej Pragi przy ul. Targowej 50/52. Bilet normalny kosztuje 10 zł, ulgowy 8 zł, a w czwartki wejście kosztuje 1 zł.

Adolph Menzel. Pierwsza tak duża wystawa w Polsce

Muzeum Narodowe w Warszawie przygotowało pierwszą w Polsce monograficzną wystawę Adolpha Menzla, jednego z najważniejszych niemieckich malarzy i grafików XIX wieku.

Na ekspozycji znalazły się obrazy, rysunki i grafiki wypożyczone m.in. z berlińskich Alte Nationalgalerie i Kupferstichkabinett oraz ze zbiorów polskich muzeów. Menzel dokumentował zarówno oficjalne wydarzenia historyczne i życie dworu, jak i sceny uliczne, pracę robotników czy codzienne życie mieszkańców miast.

Wystawa przypomina również mniej znaną historię części jego dzieł, które po zmianach granic po II wojnie światowej znalazły się w polskich zbiorach.

„Adolph Menzel. Niestrudzony obserwator” można oglądać do 13 grudnia 2026 roku w Gmachu Głównym Muzeum Narodowego w Warszawie przy Alejach Jerozolimskich 3.

Jesienny program muzeów i galerii daje w tym roku bardzo różne możliwości – od fotografii dokumentalnej i dużych nazwisk sztuki XX wieku po design, architekturę wnętrz i nowe technologie. Część wystaw potrwa tylko kilka tygodni, inne zostaną na kilka miesięcy. Warto więc sprawdzić terminy wcześniej, szczególnie jeśli ekspozycja ma być pretekstem do weekendowego wyjazdu.