Mekka smakoszy i najlepsze jedzenie na świecie. Dlaczego warto odwiedzać targi Terra Madre Salone del Gusto w Turynie?

Raz na dwa lata w stolicy Piemontu odbywają się największe targi slow food. To niekończąca się uczta smaków i miejsce spotkań producentów z całego świata, słynnych szefów kuchni, foodies oraz wszystkich, którzy kochają dobre jedzenie. To wspaniałe doświadczenie dla zmysłów i arcyciekawa lekcja na temat tradycji kulinarnych rożnych regionów, z Włochami na czele. 

40 lat temu narodził się ruch Slow Food w proteście przeciwko otwarciu w Rzymie restauracji McDonald’s. Jego twórcą był dziennikarz i krytyk kulinarny Carlo Petrini, który podczas legendarnej akcji przeciwko masowemu jedzeniu rozdawał Rzymianom miski tradycyjnego włoskiego makaronu penne. Główne hasło ruchu brzmi: dobre, czyste i uczciwe (good, clean and fair). „Dobre” oznacza smaczne i zdrowe jedzenie, „czyste” – produkowane bez szkody dla środowiska, a „uczciwe” – gwarantujące sprawiedliwe wynagrodzenie dla rolników i producentów. Ślimak w logo ruchu symbolizuje spokój, cierpliwość oraz odrzucenie pędu współczesnego świata.

W tym roku jubileuszowa edycja targów była wyjątkowa - po raz pierwszy obyła się bez Carlo Petriniego…zmarłego kilka miesięcy wcześniej. Dla uczczenia jego zasług, a także z okazji 40-lecia ruchu targi, zamiast jak ostatnio - na postindustrialnych terenów w Parco Dora – odbywały się na siedmiu najpiękniejszych placach Turynu. To nadało imprezie wyjątkową oprawę.

Coś dla foodies i zwykłych zjadaczy chleba…

Salone del Gusto - z setkami wystawców, częstujących swoimi produktami to wyjątkowa okazja, by spróbować jakiegoś kompletnie nieznanego owocu z drugiego końca świata czy smakołyków wytwarzanych przez lokalnych producentów, pilnujących starych, wielowiekowych receptur. Ilość odmian serów, pieczywa, oliwy, słodkości, napojów i tysięcy innych rzeczy może przyprawić o kulinarny zawrót głowy. To także doskonała okazja, by porównać, jak smakują np. ręcznie zbierane i suszone na ruszcie oliwki (zwłaszcza rzadko występujących odmian) z tymi kupowanymi w supermarketach. Dzieli je przepaść. 

Geografia smaków - czego warto spróbować z różnych regionów Włoch i świata

Gros z ponad 600 wystawiających się na Salone del Gusto to byli włoscy producenci i rolnicy, pogrupowani regionami, a 40 stoisk należało do reszty świata. Przesuwając się od stoiska do stoiska, można było przejść całą kulinarną mapę Włoch od Alp po Sycylię, przy czym spacer ten liczył wiele kilometrów. Poza podziałem na regiony, były też specjalnie wydzielone sekcje tematyczne (np. kawa, kakao, wino) oraz pokazy gotowania na żywo przez znanych szefów kuchni. Każdy region włoski ma swoją specyfikę, flagowe produkty i te historyczne, pieczołowicie przez aktywistów ruchu słów food wyszukane i chronione. Opatrzone są czerwonym oznaczeniem Slow Food Presidia i etykietą narracyjną. Ta dodatkowa etykieta informuje o historii produktu - o rzemieślniczym sposobie jego przygotowania, o pochodzeniu i odmianie roślin, podaje dokładny regionu geograficzny i specyfikację gleby etc. 

Jakich produktów warto spróbować, podróżując przez Włochy?

Królową regionu Abruzzo jest Nero Peligno, czyli czarna świnia - prastara rasa, której hodowla sięga 2000 lat i odbywa się na wolnym powietrzu. Z odżywiających się naturalnie zwierząt pochodzi wybitnie aromatyczne mięso i wspaniałe kiełbaski, m.in słynna wątrobianka Aquiliana Liver Sausage. Unikalnym owocem regionu jest natomiast królewska figa z Attesy - suszona na słońcu, wypełniana orzechem włoskim i na koniec zapiekana w piecu. 

Basilicata słynie z Pane di Matera - chleba o stożkowatym kształcie (niczym górskie szczyty Murgii) wypiekanego w opalanych drewnem (z przycinki drzew oliwnych) piecach, z użyciem naturalnych drożdży pozyskiwanych z winogron i fig fermentowanych w lokalnej wodzie źródlanej; ciasto pozostawia się następnie do fermentacji i wyrastania przez długi czas. Wygląda nieziemsko i tak samo smakuje!

W pachnącej peperoncino Kalabrii punktem obowiązkowym jest nduja - tradycyjna kiełbaska kalabryjska o miękkiej konsystencji, złożona z mięsa wieprzowego i - minimum 25% ostrej papryczki. Świetnie smakuje zarówno na na zimno, jak i jako baza do sosu. Ojczyzną tego przysmaku jest małe miasteczko Spilinga. Emilia Romania - to region, gdzie narodził się parmezan. Parmigiano reggiano już w XII wieku produkowali mnisi - cystersi i benedyktyni z okolic Parmy. Jednym z najbardziej utytułowanych serów jest ten wytwarzany przez rodzinę Ferrari w ekologicznej farmie Bioboticello, specjalizującej się w produkcji wolnego od antybiotyków parmezanu. Sycylia - na stoiskach tego regionu warto sprobować uznawanych na najlepsze na świecie pistacji z Bronte. Są nazywane „zielonym złotem Sycylii” i rosną n bogatych w minerały wulkanicznych stokach Etny. W Ligurii trzeba sprobować fioletowych szparagów z Albengi. Ta słodka i maślana odmiana o posmaku karczochów i migdałów ma aż 40 chromosomów (pospolite mają tylko 20), co utrudnia zanieczyszczanie i krzyżowanie tej odmiany i nadaje jej wyjątkowość. Bergamotka - rośnie niemal wyłącznie w Kalabrii i jest flagowym owocem tego regionu. Wybitnie orzeźwiająca jako sok czy składnik granity, pyszna jako konfitura czy dodatek do wypieków. W alpejskim regionie Alto Adige ciekawostką jest pachnąca orzechami kawa z… łubinu (Lupino do Anterivo), którą tradycyjnie pito jako tańszy zamiennik klasycznej kawy. W Kampanii warto rozejrzeć się za morelami z Wezuwiusza - wyrosłe na żyznych stokach wulkanu smakują wybornie, podobnie jak robiona z nich konfitura. W Piemoncie - zasmakujecie nie tylko Lavazzy, ale i słynnego kremu czekoladowo-orzechowego gianduia i czekoladek gianduiotto (bo region słynie z uprawy orzechów laskowych) czy trufli. 

Ta lista mogłaby się nie kończyć i niech zadziała jako apetizer dla przyszłych kulinarnych podróżników, którzy chcieliby się wybrać na kolejne Salone del Gusto w Turynie w 2028 roku. Jak się do tej wyprawy przygotować?

Praktyczne wskazówki dla wybierających się na kolejną edycję targów Terra Madre Salone del Gusto w 2028 roku

• Udział w targach dla odwiedzających jest bezpłatny

• Najszybszy transport to połączenie lotnicze do Mediolanu i przejazd autobusem (ok. 2 h z Malpensy i ok. 3 h z Bergamo) - do centrum Turynu. Można też wybrać opcję lotów łączonych.
• Turyn ma rozbudowaną bazę noclegową - jeśli rezerwuje się z odpowiednim wyprzedzeniem, np. kilku miesięcy, można w korzystnej cenie wynająć na kilka dni mieszkanie (via Booking, Airbnb)
• Na stronie terramadresalonedelgusto.com można znaleźć informacje o warsztatach smaku, degustacjach, konferencjach i wykładach. Targi będą smakowitym dodatkiem do odwiedzenia samego miasta Turyn, pełnego zabytków i interesujących muzeów, pachnącego kawą, czekoladkami i pełnego atrakcji – od tych motoryzacyjnych po artystyczne.