Startuje Trenczyn 2026. Ponad 100 wydarzeń na inaugurację Europejskiej Stolicy Kultury

Od 13 do 15 lutego Trenczyn oficjalnie rozpocznie rok Europejskiej Stolicy Kultury 2026. W trzy dni zaplanowano ponad 100 wydarzeń: od parady karnawałowej i gali Manifest po koncerty, spektakle, instalacje świetlne i programy organizowane w różnych dzielnicach miasta.

Europejska Stolica Kultury to dla miasta nie tylko wyróżnienie, ale zobowiązanie. Trenczyn rozpoczyna swój rok programem, który ma pokazać, że kultura nie będzie ograniczona do jednego weekendu ani do kilku instytucji. Inauguracja ma wyznaczyć sposób działania na kolejne miesiące, z udziałem lokalnych społeczności, szkół, artystów i partnerów międzynarodowych.

Weekend otwarcia zaplanowano jako wydarzenie obejmujące całe miasto: centrum, zamek, obiekty sakralne, instytucje kultury, a także osiedla. Program podzielono na trzy dni o różnym charakterze: edukacyjnym, widowiskowym i bardziej kameralnym. Organizatorzy zapowiadają ponad sto wydarzeń, w tym galę otwarcia, koncerty plenerowe, spektakle, pokazy akrobatyczne, instalacje świetlne oraz działania społeczne.

Pełny program dostępny jest na stronie organizatora.

Piątek. Wydarzenia kameralne

Piątek 13 lutego rozpocznie się programem skierowanym przede wszystkim do uczniów i studentów. W szkołach, instytucjach kulturalnych i przestrzeniach publicznych odbędą się wydarzenia wprowadzające w ideę Trenczyn 2026. Hasłem przewodnim jest „przebudzenie ciekawości”, nie jako slogan, ale jako zapowiedź działań edukacyjnych i warsztatowych, które mają angażować młodszych mieszkańców miasta.

Popołudnie i wieczór zostaną oddane dzielnicom. Zaplanowano lokalne wydarzenia organizowane przez społeczności – wspólne posiłki, prezentacje talentów, spotkania sąsiedzkie. Ten element programu ma pokazać, że Europejska Stolica Kultury nie koncentruje się wyłącznie na dużych scenach i znanych nazwiskach, ale również na codziennym życiu miasta.

To dzień mniej widowiskowy, ale istotny dla zrozumienia całego projektu. Pokazuje, że program ma być rozproszony i dostępny także poza ścisłym centrum.

Sobota. Gala Manifest i koncerty w centrum miasta

Sobotę 14 lutego zaplanowano jako najbardziej intensywny dzień weekendu. Rano przez miasto przejdzie parada fašiangy – tradycyjny słowacki pochód karnawałowy z muzyką i tańcem. To element lokalnej tradycji, który zostanie włączony w program Europejskiej Stolicy Kultury.

Główne wydarzenia popołudniowe i wieczorne odbędą się na trzech scenach w centrum. Kulminacją będzie gala Manifest Trenczyn 2026 na placu Mierové o godzinie 18:00. Wydarzenie ma charakter poświęcony miastu. Poprzez muzykę, taniec i oprawę wizualną zostanie zaprezentowana jego historia i współczesność.

Wieczorem program przejdzie w część koncertową. Od godziny 20:30 wystąpią Jana Kirschner, Štefan Štec oraz Orkiestra Wojskowa Słowackich Sił Zbrojnych. O 21:15 na scenie pojawi się zespół Bez ladu a skladu wraz z Lucerką z Trenczyna – formacja istotna dla słowackiej sceny rocka alternatywnego.

Równolegle na parkingu stadionu AS Trenczyn hiszpańska grupa Sacude zaprezentuje pokaz akrobatyki powietrznej „EUFORIA”. W Okruhový dom armády (ODA) Teatr Miejski w Zlínie i Filharmonia Bohuslava Martinů wystawią spektakl „EGBDF – Kdo se naladí na správnu notu”, łączący elementy teatru i muzyki.

Sobota pokaże skalę przedsięwzięcia: od wydarzeń plenerowych po projekty realizowane w salach koncertowych.

Niedziela. Muzyka, poezja i wydarzenia w przestrzeniach sakralnych

Niedziela 15 lutego przyniesie spokojniejszy program, choć nadal wypełniony wydarzeniami artystycznymi. W kościele pijarów św. Franciszka Ksawerego odbędzie się uroczysta msza święta z udziałem biskupa Dávida Tencera, a następnie koncert Trenczyn Chamber Orchestra i sopranistki Paulíny Ovádkovej.

W programie znalazł się także występ poetki Mili Haugovej z Robertem Pospišem i Martinem Sillayem oraz pokaz bębnów taiko w wykonaniu zespołu Sorezonaru. Wieczór zakończy koncert projektu Slovnorama, łączącego artystów słowackich i norweskich.

Równolegle przez wszystkie trzy dni od godziny 16:00 realizowany będzie projekt Light Up the City – instalacje świetlne i multimedialne, które obejmą przestrzenie publiczne, kościoły i synagogę.

Informacje praktyczne: dojazd, parkowanie, organizacja ruchu

Podczas weekendu otwarcia w centrum Trenczyna będą obowiązywały ograniczenia ruchu. W sobotę organizatorzy rekomendują korzystanie z transportu publicznego, który będzie kursował według rozkładu obowiązującego w dni powszednie.

Osoby przyjeżdżające samochodem mogą skorzystać z bezpłatnego parkingu typu „park and ride” przy lotnisku. Wjazd możliwy będzie przez główne wejście w Biskupicach. Ruchem na terenie obiektu oraz w kluczowych punktach miasta będą kierować funkcjonariusze policji i wolontariusze.

Warto zaplanować przyjazd z wyprzedzeniem, bo sobotni wieczór, szczególnie okolice placu Mierové, może przyciągnąć największą liczbę uczestników.

Trenczyn 2026. Od dużych festiwali po projekty społeczne

Rok 2026 w Trenczynie to nie tylko trzy dni weekendu inaugurującego. Europejska Stolica Kultury oznacza niemal cały kalendarz działań, które mają toczyć się przez miesiące i angażować zarówno mieszkańców, jak i odwiedzających z zagranicy. W przestrzeni miasta i regionu zaplanowano różnorodne projekty: od wystaw w historycznych miejscach, przez cykle filmowe i działania społeczne, po festiwale muzyczne i instalacje w przestrzeni publicznej.

Już od początku roku w różnych miejscach rozpoczęły się wydarzenia o charakterze edukacyjnym i artystycznym. Klub młodych filmowców (Young People’s Film Club) zaprasza na projekcje kina niezależnego w lutym, co ma być początkiem regularnych spotkań miłośników filmu . W styczniu i lutym w przestrzeniach miejskich można też spotkać projekty wykorzystujące przestrzeń publiczną – w tym m.in. „Invitation to participation | Walk in the Rain”, projekt spotkań i działania w przestrzeni miejskiej, który ma sprzyjać refleksji nad tym, jak wygląda życie w mieście i jak można je wspólnie kształtować .

Na terenie Trenczyńskiego zamku od wczesnej wiosny do późnej jesieni będzie można odwiedzić kilka ważnych wystaw. „The Well of Love” to duża ekspozycja multimedialna inspirowana legendą o Omarze i Fatimie, która ma potrwać do maja, a w zamku prezentowane będą także projekty współczesnych artystów, takie jak prace Carla Rebelo czy Yasuaki Onishi. Każdy z nich w inny sposób wykorzystuje przestrzeń historyczną jako scenę dla współczesnych narracji artystycznych . Jesienią i zimą w mieście ma trwać duża wystawa „The Architecture of Community Building”, która pokazuje relacje między architekturą, przestrzenią publiczną i życiem społecznym, zaplanowana do końca lutego 2026 .

Działania społeczne i wolontariackie będą widoczne przez cały rok dzięki projektom takim jak GOODspot, stała inicjatywa wolontariatu, która ma być miejscem spotkań mieszkańców i wspólnej pracy nad lokalnymi pomysłami . Z kolei program DOBROtraining oraz szkolenia dla liderów społeczności mają wspierać zaangażowanie mieszkańców w kulturę i procesy współtworzenia wydarzeń .

Latem Trenczyn planuje przede wszystkim festiwale i działania bardziej masowe. W programie znalazły się zapowiedzi letnich festiwali muzycznych oraz Festiwalu Fiesta, który ma łączyć obie strony Wagu wokół nowej przestrzeni miejskiej, tzw. Fiesta Bridge, z koncertami, teatrem, atrakcjami dla dzieci i wydarzeniami sportowymi . To miejsce ma stać się jednym z symboli programu 2026, integrującym sztukę, społeczność i przestrzeń publiczną.

Nie zabraknie także wydarzeń literackich i interdyscyplinarnych. Trenczyn Literary Festival ma połączyć spotkania z autorami książek z towarzyszącą muzyką i opowieściami o mieście oraz kulturze regionu . W przestrzeni publicznej planowane są też stałe instalacje artystyczne, jak Trenčín Poesiomat, które mają działać na ulice i parki i angażować przechodniów w codzienne obcowanie ze sztuką .

Program europejskiej stolicy kultury obejmuje również konkretne przedsięwzięcia łączące technologię i sztukę. Przykładem mogą być projekty dźwiękowe i muzyczne, jak cykl koncertów eksperymentalnych, instalacje dźwiękowe w publicznych przestrzeniach, a także działania edukacyjne dotyczące historii i współczesności miasta, które mają sprzyjać refleksji i dialogowi między różnymi grupami uczestników .

Takie podejście, czyli łączenie tradycji z nowoczesnością, działań kameralnych z dużymi festiwalami oraz aktywności lokalnej z międzynarodową obecnością artystów, ma sprawić, że rok 2026 w Trenczynie nie będzie pojedynczym wydarzeniem, lecz procesem zmian, który pozostawi trwałe ślady w przestrzeni miejskiej, społecznej i kulturalnej .

Fot. materiały prasowe