Orszak Trzech Króli w Warszawie. Historia, godzina rozpoczęcia i trasa przemarszu

6 stycznia przez centrum Warszawy przechodzi Orszak Trzech Króli. Ten publiczny pochód jest organizowany w stolicy od 2011 roku, który rozpoczyna się w południe na Krakowskim Przedmieściu i kończy na Placu Zamkowym. Wydarzenie gromadzi tysiące uczestników i jest dziś jednym z najbardziej rozpoznawalnych sposobów obchodzenia Święta Objawienia Pańskiego w przestrzeni miejskiej. 

Święto Objawienia Pańskiego, obchodzone 6 stycznia, należy do najstarszych świąt chrześcijańskich. Od wieków było świętem publicznym: obecnym na ulicach, placach i rynkach miast. Procesje, pochody i przedstawienia z udziałem Trzech Mędrców miały charakter wspólnotowy i nie były ograniczone do wnętrz kościołów.

W Polsce przez długi czas ta tradycja utrzymywała się głównie w mniejszych miejscowościach. Kolędnicy z gwiazdą, jasełka i lokalne pochody były naturalnym elementem zimowego krajobrazu kulturowego. W dużych miastach zwyczaj stopniowo zanikał, aż do momentu, gdy na początku XXI wieku zaczęto go przywracać w nowej, miejskiej formule. Tak powstał współczesny Orszak Trzech Króli. Wydarzenie jest otwarte, bez biletów i zapisów, dostępne dla każdego.

Orszak Trzech Króli w Warszawie 

Warszawski Orszak Trzech Króli odbywa się regularnie od 2011 roku. Od początku związany jest z Traktem Królewskim, czyli osią, która historycznie pełniła funkcję reprezentacyjną miasta. 

Co roku 6 stycznia uczestnicy zbierają się około godziny 11:45 w rejonie Krakowskiego Przedmieścia, w pobliżu pomnika Mikołaja Kopernika. O godzinie 12:00 rozpoczyna się właściwy przemarsz, który prowadzi w stronę Placu Zamkowego. Tam odbywa się finał Orszaku, czyli pokłon Trzech Króli i wspólne kolędowanie. Całość ma charakter pochodu, do którego można dołączyć na dowolnym etapie trasy.

Warszawski Orszak nie ma wyraźnego podziału na uczestników i widzów. Papierowe korony i śpiewniki rozdawane są na miejscu, a kolędy towarzyszą marszowi przez całą trasę. Pojawiają się krótkie sceny plenerowe, ale nie dominują one nad samym doświadczeniem przejścia przez miasto.

Charakterystyczne jest to, że Orszak pozostaje elastyczny. Jedni przechodzą całą trasę, inni dołączają tylko na fragment, jeszcze inni łączą udział w przemarszu ze spacerem po Starówce lub wizytą w jednej z kawiarni przy Krakowskim Przedmieściu.

Orszak Trzech Króli jest głównym punktem dnia, ale 6 stycznia w Warszawie ma znacznie szerszy kontekst. Po południu i wieczorem w kościołach Śródmieścia i Starego Miasta odbywają się otwarte koncerty kolędowe, najczęściej kameralne, bez biletów i formalnej oprawy.

Równolegle domy kultury i biblioteki dzielnicowe organizują warsztaty rodzinne, spotkania kolędnicze i wydarzenia inspirowane tradycją Objawienia Pańskiego. Mają one charakter lokalny i są skierowane przede wszystkim do mieszkańców poszczególnych dzielnic. Dzięki temu święto nie kończy się wraz z finałem przemarszu, lecz funkcjonuje w różnych częściach miasta przez cały dzień.

Co będzie się działo 6 stycznia podczas Orszaku Trzech Króli w Warszawie

Program warszawskiego Orszaku Trzech Króli w 2026 roku został rozpisany jasno i bez elementów improwizowanych. To wydarzenie z wyraźnym początkiem, czytelną narracją i finałem, który nie zamyka się w jednym momencie, lecz trwa do wieczora.

Zbiórka uczestników zaplanowana jest na godzinę 11:45 przy pomniku Mikołaja Kopernika na Krakowskim Przedmieściu. To tutaj gromadzą się mieszkańcy Warszawy, wolontariusze i osoby zaangażowane w poszczególne części Orszaku. Kilkanaście minut przed południem rozdawane są papierowe korony oraz śpiewniki, które od lat stanowią znak rozpoznawczy wydarzenia i pozwalają włączyć się we wspólne kolędowanie bez przygotowania.

O godzinie 12:00 następuje oficjalne rozpoczęcie Orszaku. Centralnym momentem otwarcia jest wspólna modlitwa „Anioł Pański”, po której pochód rusza Krakowskim Przedmieściem w stronę Placu Zamkowego. Przemarsz odbywa się zgodnie z symbolicznym porządkiem, który nawiązuje do tradycyjnych jasełek, ale został przystosowany do miejskiej przestrzeni i dużej liczby uczestników.

Na czele idzie Święta Rodzina z Józefem, Maryją i żywym osiołkiem, za nią postać Anioła obwieszczającego Narodzenie oraz gwiazda orszakowa niesiona przez gwiazdora. Dalej pojawiają się kolędnicy, pastuszkowie i postacie znane z tradycyjnych form kolędniczych. Kolejne części Orszaku tworzą trzy grupy symbolizujące kontynenty, z których według tradycji przybyli Mędrcy. Orszak Europejski, Azjatycki i Afrykański różnią się kolorystyką koron i elementami strojów, ale poruszają się wspólnie, bez podziału na widownię i wykonawców.

Po dotarciu na Plac Zamkowy rozpoczyna się część finałowa. To tutaj ustawiona jest scena główna, na której rozgrywają się krótkie sekwencje inspirowane opowieścią o narodzeniu Chrystusa. Widzowie mogą zobaczyć powitanie Świętej Rodziny, taniec Aniołów, musztrę Rzymian oraz sceny z udziałem symbolicznych postaci, takich jak Wielbłądy czy Smok. Kulminacyjnym momentem jest pokłon Trzech Króli, którzy składają dary złota, kadzidła i mirry.

Ważnym elementem programu jest wspólne kolędowanie, które nie kończy się wraz z ostatnią sceną. Organizatorzy zaplanowali śpiewanie kolęd na Placu Zamkowym aż do około godziny 20:00. W kolędowaniu biorą udział chóry, schole i zespoły zaproszone w ramach inicjatywy PoKolędzieJP2, ale do śpiewu mogą dołączyć także uczestnicy Orszaku. Nie ma wyraźnej granicy między występem a obecnością publiczności, co sprawia, że ta część dnia ma bardziej spotkaniowy niż widowiskowy charakter.

Orszaki Trzech Króli w innych miastach Polski

Choć warszawski Orszak należy do największych, 6 stycznia podobne pochody odbywają się w setkach miast. Ich skala i trasy są różne, ale schemat pozostaje podobny.

W Gdańsku Orszak zazwyczaj wyrusza w południe z rejonu Złotej Bramy i przechodzi przez ulicę Długą oraz Długi Targ, kończąc się w okolicach bazyliki Mariackiej.

W Krakowie pochody startują zwykle około godziny 12:00 z kilku punktów miasta, m.in. z Wawelu i dzielnic centralnych, by spotkać się na Rynku Głównym, który staje się miejscem finału.

We Wrocławiu Orszak najczęściej rozpoczyna się w południe na Ostrowie Tumskim, a następnie kieruje się w stronę Rynku.

W Poznaniu uczestnicy zbierają się zwykle w okolicach katedry na Ostrowie Tumskim lub na Starym Rynku, a przemarsz rozpoczyna się w godzinach południowych.

W Katowicach Orszak zazwyczaj wyrusza około godziny 12:00 z archikatedry Chrystusa Króla, przechodząc ulicami centrum.

W Szczecinie pochód najczęściej startuje z rejonu Jasnych Błoni lub placu Armii Krajowej, by zakończyć się w okolicach katedry św. Jakuba.

W Olsztynie Orszak zwykle rozpoczyna się przy bazylice konkatedralnej św. Jakuba i przechodzi przez Stare Miasto, kończąc się na rynku.

Fot. Shutterstock