Nobody Reads This? W Warszawie ruszają targi książki artystycznej

W pierwszy grudniowy weekend (6-7 grudnia 2025) Zamek Ujazdowski zmienia się w miejsce, gdzie książki przestają być wyłącznie przedmiotami do czytania, a stają się pełnoprawnym medium artystycznym. Targi Książki Artystycznej „Nobody Reads This” to wydarzenie dla osób, które chcą zobaczyć, jak różnorodna i żywa jest współczesna scena wydawnicza: od fotografii i zinów po eksperymentalne formy papierowe.

Centrum Sztuki Współczesnej od dawna buduje wokół siebie środowisko twórców, artystów i osób eksperymentujących z papierem. Targi Książki Artystycznej są naturalnym rozwinięciem tej działalności, ale przede wszystkim nową propozycją dla osób, które chcą odkrywać książkę w innej skali niż ta znana z klasycznych targów literackich. To wydarzenie, które łączy osoby zainteresowane self-publishingiem, kolekcjonerów, projektantów, studentów kierunków artystycznych, ale też tych, którzy po prostu szukają nieoczywistych prezentów na święta.

Podczas dwóch dni można zobaczyć, jak szerokie jest pojęcie książki artystycznej i jak płynnie przekracza ono granice gatunków. Ziny, książki fotograficzne, obiekty papierowe, wydawnictwa poetyckie, eksperymentalne publikacje tekstowe i projekty, które wymykają się prostym definicjom – wszystko to tworzy atmosferę targów, które chcą nie tylko prezentować, ale także uczyć i inspirować.

Budowanie społeczności wokół druku

Organizatorzy podkreślają, że „Nobody Reads This” jest pierwszym krokiem w dłuższym procesie. Chodzi o stworzenie miejsca, w którym praktyki wydawnicze staną się tematem rozmów, współpracy i wspólnych działań. To nie są targi nastawione jedynie na sprzedaż. To spotkania, dyskusje i przestrzeń, która ma przyciągać osoby stale szukające nowych języków wizualnych i nowych sposobów opowiadania.

W tym kontekście otwarcie nowej księgarni w CSW 6 grudnia nie jest dodatkiem, lecz ważną częścią całego projektu. Zaprojektowana przez architekta Macieja Siudę i artystkę wizualną Katarzynę Przezwańską ma stać się miejscem, w którym książka fotograficzna, graficzna, zin czy publikacja rezydencyjna będą traktowane na równi z dziełami prezentowanymi w galeriach. Przestrzeń została pomyślana jako żywe miejsce spotkań osób zainteresowanych drukiem i współczesnymi praktykami artystycznymi.

Program Targów: wykłady, warsztaty i prezentacje

Tegoroczna edycja stawia na różnorodność form. Poza stoiskami wystawców w programie znalazły się wykłady, dyskusje, warsztaty i pokazy filmowe. Jedni przychodzą tu po inspirację, inni po wiedzę o procesach wydawniczych, a jeszcze inni, by spróbować własnych sił w self-publishingu.

Warsztaty edukacyjne prowadzone przez artystów i edukatorów CSW mają zachęcić do eksperymentowania z papierem i formą książki. Organizatorzy przygotowali także zajęcia rodzinne, gdzie dzieci tworzą mini-książki, zakładki i proste obiekty papierowe, co daje im pierwszy kontakt z ręcznym drukiem i projektowaniem.

Do tego dochodzi program wykładowy, w którym twórcy i wydawcy opowiadają o pracy nad książką fotograficzną, procesie produkcji, projektowaniu graficznym i wyborze form. Wśród wydarzeń pojawia się też przegląd ponad 50 publikacji zgłoszonych w otwartym naborze. To przegląd, który pokazuje, jak szybko rozwija się scena self-publishingu w Polsce.

Pokazy filmowe i wydarzenia muzyczne są jedyną częścią programu, na którą obowiązują bilety. Wśród nich koncert Francesco Cavaliere, który zamyka pierwszy dzień targów.

Wystawcy: przekrój sceny artystycznej i wydawniczej

W Zamku Ujazdowskim prezentuje się kilkadziesiąt wydawnictw i inicjatyw. To ważne, bo pokazuje, jak szeroka i różnorodna jest współczesna scena książki artystycznej w Polsce. Wśród wystawców są m.in. 77 PRESS, Blow Up Press, Bored Wolves, Fundacja Bęc Zmiana, Oficyna Peryferie, Spector Books, Państwowa Galeria Sztuki w Sopocie, Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, ZEALOT i ZINZINATTI.

Każde z tych miejsc ma własną estetykę i własną publiczność, a jednocześnie wszystkie łączy podejście do książki jako medium artystycznego. Na stoiskach pojawiają się zarówno premiery, jak i publikacje, które wcześniej były dostępne wyłącznie w wąskich kanałach dystrybucji. To świetna okazja, by zobaczyć, co obecnie dzieje się w małych wydawnictwach, które często funkcjonują poza głównym obiegiem lub działają w niszowych kręgach twórczych.

Nowa księgarnia w CSW

Uroczyste otwarcie księgarni w CSW zaplanowano dokładnie na pierwszy dzień targów. To przestrzeń, która ma działać na co dzień i stać się punktem spotkań osób zajmujących się książką fotograficzną i artystyczną. Architektura miejsca, zaprojektowana przez Macieja Siudę, ma podkreślać lekkość i materialność papieru, a projekt Katarzyny Przezwańskiej wnosi kolor, rytm i elementy charakterystyczne dla jej praktyki artystycznej.

W księgarni prezentowane będą publikacje fotograficzne i graficzne, ziny, książki o sztuce oraz wydawnictwa powstałe podczas rezydencji artystycznych. Jej oferta ma się stale poszerzać, a sama przestrzeń funkcjonować jako ważny element całego ekosystemu wydawniczego budowanego wokół Zamku Ujazdowskiego.

Dlaczego warto tam być?

Targi Książki Artystycznej w CSW nie są zwykłym kiermaszem. To wydarzenie, które pokazuje, jak wiele można powiedzieć za pomocą papieru, obrazu, druku i formy. Daje możliwość spotkania z twórcami, odkrycia nowych idei i zobaczenia prac, których nie znajdzie się w komercyjnych księgarniach.

To także świetny moment, by kupić książkę nie tylko po to, by ją przeczytać, ale też po to, by ją mieć jako obiekt, jako gest, jako element kolekcji. A dla wielu osób również okazja, by znaleźć nieoczywisty prezent dla kogoś bliskiego.

fot. Shutterstock